|
Ryszard Spólnicki |
 |
Wstęp
Jeszcze niedawno szczytem nowoczesności było posiadanie własnej strony internetowej. Każdego dnia witryny szokowały nas niespodziankami graficznymi zwłaszcza tymi w wykonaniu w Macromedia Flash lub dodatkami multimedialnymi w postaci muzyki odtwarzanej w tle. Od kilku lat obserwuje się bum na nowe usługi internetowe, a to dzięki wzrostowi prędkości przepływu informacji jak i wdrażaniu nowych technologii związanych z protokółami przesyłania danych w sieci. Ponadto sam Internet staje się coraz bardziej powszechny. Dzisiaj nasi uczniowie nie tylko projektują strony w HTML-u ale także próbują swoich sił w Javie, PHP, SQL. Wiedzą, że nie trudno jest taką stronę przygotować, lecz niewielu z nich jak i nas nauczycieli nie zdaje sobie sprawy, że łatwo też można stać się posiadaczem własnej radiostacji internetowej. Do niedawna i ja należałem do tej grupy. Dzisiaj mogę pochwalić się własną radiostacją.
Z moimi uczniami przygotowuję się do nadawania cyklicznych audycji radiowych na terenie szkoły. O tym co to jest radio internetowe, jakie warunki należy spełnić i jak je uruchomić na swoim komputerze z Linuksem opisuję w poniższym artykule.
Jeśli ktoś chciałby zainstalować radiostację w środowisku MS Windows musi na własną rękę poszukać źródeł w Internecie.
Radio internetowe
Każdy słyszał zapewne o radiu internetowym. Wielu z nas słucha takiego radia na co dzień. Ci co słuchają wiedzą, że do jego odbioru nie jest potrzebny żaden klasyczny odbiornik radiowy. Wystarczy komputer podłączony do Internetu oraz oprogramowanie umożliwiające jego odbiór. Oczywiście komputer musi posiadać kartę dźwiękową i przynajmniej parę słuchawek. Zatem radio internetowe to rozgłośnia radiowa emitująca swój sygnał za pośrednictwem Internetu. Tego sygnału nie odbierzemy w eterze. Oczywiście komercyjne stacje radiowe nadają swoje programy dwutorowo, ale mają do tego celu środki i możliwości.
Warunki do spełnienia
Na początku musimy odpowiedzieć sobie na pytania: co chcemy emitować i kto ma być odbiorcą audycji radiowych ? Najmniejszy problem będziemy mieć z audycjami radiowymi nadawanymi w sieci szkolnej. Najlepiej jeśli audycje będą nagrywane przez nas samych a utwory muzyczne będą kompozycjami uczniów. Nie wolno nam nadawać utworów muzycznych profesjonalnych twórców muzyki bez zgody ZAIKSU. Abonament miesięczny to sto kilkadziesiąt złotych.
Koncesja
Według ustawy o radiofonii i telewizji (Dz. U. 93.7.34 z późniejszymi poprawkami) koncesje na nadawanie programu radiowego musi posiadać stacja nadająca w eterze. Zatem koncesja dla radia internetowego jest niepotrzebna.
Wyposażenie
Jeśli będziemy zdecydowani na radiostację to musimy wyposażyć nasze studio radiowe w:
- Komputer z Linuksem najlepiej Z LInuksem EDU CD. Mój opis dotyczy instalacji EDU CD v.3.2
- Aktywną kartę dźwiękową w w/w środowisku
- Pliki mp3 z nagranymi utworami i audycjami
Aby radiostacja mogła prawidłowo działać, potrzebujemy:
- serwer emitujący audycje radiowe - najlepiej Icecast 1.3.2, chociaż można skorzystać z SHoutcasta DNAS (Distributed Network Audio Server))
- Kodek plików mp3 - wg projektu Lame
- Urządzenie wysyłające materiał mp3 do serwera radiowego - MuSE, jeden z wielu dostępnych shout-ów)
- Dowolne odbiorniki - XMMS (linuksowy), WMP (MS Windows).
Skąd pobrać źródła ?
Od autora lub:
Icecast - http://www.icecast.org/download.php - icecast -1.3.12.tar.gz
(jest nowsza wersja wersja 2.0 lecz jej nie polecam).
Kodek Lame - http://lame.sourceforge.net/download/download.html - lame-3.96.tar.gz
MuSE - ftp://ftp.dyne.org/muse/releases/ - MuSE-0.9.tar.gz
Dla Linuksa EDU CD są dostępne paczki (deb) dla Icecast-a 1.3.2 jak i 2.0 i kodeki Lame Niestety nie istnieją paczki dla MuSE-0.9. Wielu użytkowników myli podobne paczki dla zupełnie innego środowiska muse związanego z plikami MIDI. Bardzo dokładny opis instalacji i konfiguracji środowiska Icecast i MuSE został opisany na forum Linux-EduCD serwisu knoppix.pl , w wątku "radio internetowe" (wymagana rejestracja na forum): http://www.knoppix.pl/phpBB2/viewtopic.php?t=1113
Uwagi i spostrzeżenia
Serwer Icecast
Rys1. Tryb tekstowy Icecast-a
Radiostacja świetnie sprawuje się w Internecie. Sygnał odbierany z Icecasta v. 1.3.2 jest płynny i wysokiej jakości Radiostacja nadaje bezproblemowo audycje stereofoniczną przy transmisji 64 kbs. W przypadku Icecasta 2.0 sygnał jest często zrywany chociaż umożliwia nadawanie plików w formacie Ogg, czego nie potrafi wersja 1.3.2. Serwer może pracować w dwóch trybach jako samodzielna stacja nadawcza i jako stacja przekaźnikowa. Samodzielny nadajnik oczekuje podłączenia od jednego z klientów jako źródła dźwięku. W drugim trybie serwer staje się stacja przekaźnikowa dla audycji nadawanych przez inną maszynę. Serwer retransmisyjny łączy się ze źródłowym jako zwykły klient. W ten sposób można budować drzewo stacji przekaźnikowych, którego korzeniem jest stacja główna.
MUSE
MuSE przygotowany jest do pracy w trybie graficznym.
Rys. 2. Przygotowanie playlisty
Rys. 3. Przygotowanie playlisty i ustawienie parametrów plików wysyłanych do serwera Icecast
Można otworzyć wiele okienek z plikami w formacie mp3. W ten sposób możemy przygotować sobie playlist-y do ich odtwarzania. Możemy nadawać naraz wiele plików (jeden plik z każdego okienka).
Suwakiem potencjometru ustalamy głośność nadawanego pliku. Rozwiązanie to umożliwia nam płynne przejście między nadawanymi utworami z poszczególnych "playlist".
rys4. Praca na wielu okienkach z wieloma playlistami
MuSE umożliwia wysyłanie na serwer plików mp3 przy pomocy strumienia w trybie Lame lub plików w formacie Ogg przy pomocy strumienia w trybie Vorbis.
Na stronie autorów projektu MuSE (http://dyne.org) można pobrać Dynebolic -LiveCd wersję multimedialną Linuksa ze skonfigurowaną radiostacją !